पोस्ट्स

हवामान बदल आणि लोकसंख्या वाढ (सामना उत्सव पुरवणी विशेष लेख)

इमेज
भावेश ब्राह्मणकर जगभरात हवामान बदलाचा प्रश्न दिवसेंदिवस अधिक गंभीर होत आहे. तापमानवाढ , अनियमित पर्जन्यमान , भीषण पूर , दीर्घकालीन दुष्काळ , समुद्रपातळीत वाढ आणि उष्णतेच्या लाटांनी जगातील प्रत्येक देशाला धोक्याची घंटा दिली आहे. या संकटासाठी नेमके कोण जबाबदार , यावर अनेक दशके चर्चा सुरू आहे. सर्वसामान्य समज असा आहे की, लोकसंख्या जितकी वाढेल , तितके कार्बन उत्सर्जन वाढेल आणि पृथ्वी अधिक तापेल. त्यामुळे लोकसंख्या नियंत्रण हा हवामान बदलावरील महत्त्वाचा उपाय असल्याचे वारंवार सांगितले जाते. मात्र , आधुनिक संशोधन या विषयाकडे अधिक व्यापक आणि संतुलित दृष्टिकोनातून पाहण्याचा सल्ला देते. सन २०२३ मध्ये जगाची लोकसंख्या आठ अब्जांचा टप्पा ओलांडून गेली. संयुक्त राष्ट्रसंघाच्या अंदाजानुसार, २०५० पर्यंत ती जवळपास ९.७ अब्ज आणि शतकाच्या अखेरीस १०.३ अब्जांपर्यंत पोहोचू शकते. अर्थातच अधिक लोकसंख्या म्हणजे अन्न , पाणी , निवारा , ऊर्जा , वाहतूक आणि रोजगार यांची वाढती मागणी. या गरजा भागविण्यासाठी उद्योग वाढतात , ऊर्जा निर्मिती वाढते आणि त्यातून हरितगृह वायूंचे उत्सर्जनही वाढते. त्यामुळे लोकसंख्या आणि हवामा...

संघर्षग्रस्त इराण नेमका कसा आहे? (नवशक्ती विशेष लेख)

इमेज
एका बाजूला आकाशातून होणारा क्षेपणास्त्र आणि बॉम्बवर्षाव तर दुसऱ्या बाजूला पूर्णपणे उध्वस्त झालेली अर्थव्यवस्था... अशा दुहेरी आणि प्राणघातक संकटात इराण सापडला आहे. भावेश ब्राह्मणकर गेल्या काही काळापासून अत्यंत नाजूक स्थितीत असलेल्या इराण-अमेरिका संघर्षाला पुन्हा एकदा नवे उग्र वळण मिळाले आहे. युद्धाच्या ज्वाळा काही काळासाठी शमल्याचा भास निर्माण झाला असतानाच , अमेरिकेने केलेल्या ताज्या हवाई हल्ल्यांमुळे संपूर्ण इराण पुन्हा एकदा कमालीच्या अनिश्चिततेच्या आणि भीतीची गडद छायेत लोटला गेला आहे. प्रचंड कचाट्यात सापडलेला सामान्य इराणी नागरिक आज "उद्याचे काय ?" या एकाच प्रश्नाच्या भीतीखाली आपले दिवस कंठत आहे. वरवर पाहता इराणी सत्ताधीश अमेरिका आणि इस्रायलसोबत झालेला करार हा आपला धोरणात्मक विजय असल्याचे भासवत असले , तरी देशातील प्रत्यक्ष वास्तव मात्र पूर्णपणे वेगळे आणि भयानक आहे. उघड्या डोळ्यांनी दिसणारे विनाशकारी वास्तव , बेरोजगारीचा उच्चांक आणि होरपळणारी ९ कोटी जनता आज एका मोठ्या ऐतिहासिक संकटाच्या उंबरठ्यावर उभी आहे. युद्धाचा सर्वात मोठा आणि थेट फटका इराणच्या स्थानिक अर्थव्यवस्थ...

भूकंपानंतरचा भीषण व्हेनेझुएला (नवशक्ती विशेष लेख)

इमेज
व्हेनेझुएलाच्या राष्ट्राध्यक्षांना अमेरिकेने ताब्यात घेतले आणि काही महिन्यांनी सलग दोन भूकंप आले. व्हेनेझुएलात सध्या अत्यंत हृदयद्रावक स्थिती आहे. त्याची कल्पनाही कुणी केली नसेल असे सारे घडते आहे. भावेश ब्राह्मणकर काही महिन्यांपूर्वी अमेरिकेचे राष्ट्राध्यक्ष डोनाल्ड ट्रम्प यांनी परराष्ट्र मंत्री मार्को रुबियो यांना सुचवले की , त्यांनी कायमचे व्हेनेझुएलाची राजधानी कारकास येथे स्थायिक व्हावे. कारकास हे तेच ठिकाण आहे , जिथे अमेरिकन कमांडोंनी व्हेनेझुएलाचे राष्ट्राध्यक्ष निकोलस मादुरो यांना त्यांच्याच बेडरूमचा दरवाजा तोडून अटक केली होती. ट्रम्प यांनी हसत हसत रुबियो यांना व्हेनेझुएलाचे पुढील नेते बनण्याची ऑफर दिली. राष्ट्राध्यक्षांच्या सल्लागारांच्या मते तो एक विनोद होता , पण आजचे वास्तव हे आहे की , रुबियो हे वॉशिंग्टनमध्ये बसूनच पूर्ण व्हेनेझुएलावर नियंत्रण ठेवत आहेत. ते व्हेनेझुएलाचे अघोषित व्हाइसरॉय ( सुभेदार) आहेत. २००३ मध्ये अमेरिकेने इराकवर ताबा मिळवला तेव्हा एल. पॉल ब्रेमर यांनी ज्या प्रकारे बगदाद चालवले होते , त्यानंतर कोणत्याही अमेरिकन अधिकाऱ्याने दुसऱ्या सार्वभौम देशावर एव...